Số thu tăng khoảng 35%/năm

Báo cáo tại buổi làm việc, ông Mai Sơn - Cục trưởng Cục Thuế Hà Nội cho biết, sau hơn 10 năm thực hiện Luật Quản lý thuế, công tác quản lý thuế, thu thuế đã đạt được những kết quả tích cực, đảm bảo quản lý chặt chẽ nguồn thu. Nhận thức của người dân, doanh nghiệp đối với việc thực hiện nghĩa vụ thuế với ngân sách nhà nước (NSNN) được nâng cao; bộ máy cơ quan thuế ngày càng kiện toàn, đội ngũ công chức thuế ngày càng chuyên nghiệp.

Đặc biệt, số thu ngân sách do Cục Thuế Hà Nội thực hiện luôn hoàn thành vượt mức dự toán được giao. Theo thống kê, thu nội địa giai đoạn 2009 - 2018 đạt 1.420.828 tỷ đồng. Với kết quả trên, số thu tăng bình quân mỗi năm khoảng 35%/năm.

Ngoài kết quả thu, đại diện Cục Thuế Hà Nội cho biết, công tác tuyên truyền hỗ trợ người nộp thuế; công tác kê khai, nộp thuế; thanh tra, kiểm tra chống thất thu ngân sách; thu hồi nợ thuế… đã đạt được những kết quả hết sức tích cực.

Theo đánh giá của Đoàn đại biểu Quốc hội TP.Hà Nội, công tác quản lý thuế ngày càng chuyên nghiệp, công tác cải cách hành chính rõ nét và đạt được những kết quả quan trọng. Bà Mai dẫn chứng, liên tục trong nhiều năm qua, Cục Thuế Hà Nội không chỉ đảm bảo nguồn thu ngân sách cho việc thực hiện các nhiệm vụ chi của TP.Hà Nội mà còn đóng góp vào ngân sách trung ương.

“Qua báo cáo của Cục Thuế Hà Nội thì số thu qua các năm đều tăng, với mức tăng khoảng 35%/năm, tương ứng với 1/4 tổng thu ngân sách của cả nước. Công tác đăng ký thuế, kê khai thuế, nộp thuế đã đạt được nhiều kết quả tích cực và rút ngắn được thời gian thực hiện. Cục thuế cũng ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin trong hoạt động quản lý thuế; hệ thống khai thuế điện tử trên địa bàn thành phố đã được triển khai đạt tỷ lệ trên 98%. Đây là những số liệu hết sức sống động” - bà Mai nói.

Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP.Hà Nội cũng tiếp thu những ý kiến đóng góp của cử tri về những vấn đề liên quan đến dự thảo Luật Quản lý thuế (sửa đổi). Cụ thể, ý kiến của các cử tri về các nguyên tắc quản lý thuế, sau khi tiếp thu thì thấy rằng cần đưa các nguyên tắc quản lý thuế trong luật để đảm bảo tính hiệu quả và phù hợp với thực tiễn.

Liên quan đến giao dịch điện tử trong dự thảo Luật Quản lý thuế sửa đổi (khoản 2, Điều 89 của dự thảo luật), bà Mai cho biết quy định trên đã cụ thể hóa các loại hóa đơn điện tử. Đây là bước tiến so với luật hiện hành và là hành lang pháp lý cơ bản để hiện đại hóa các hoạt động quản lý thuế áp dụng rộng rãi quản lý thuế với thương mại điện tử, đáp ứng yêu cầu quản lý thị trường…/.

Báo cáo đánh giá về chấp hành các quy định của pháp luật đối với cơ quan, tổ chức và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tại Bộ Tài chính, Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ Phạm Đức Thắng cho biết: Thời gian qua, Ban Cán sự Đảng, lãnh đạo Bộ Tài chính luôn quan tâm, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện chấp hành các quy định của pháp luật đối với cơ quan, tổ chức và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong hoạt động nghiệp vụ của ngành. Thường xuyên phổ biến, quán triệt và kịp thời thể chế hóa, cụ thể hóa quy định, hướng dẫn của Đảng, pháp luật của Nhà nước về chấp hành việc thực hiện các quy định của pháp luật trong hoạt động công vụ của Bộ; do đó, việc chấp hành các quy định của pháp luật trong hoạt động công vụ của Bộ Tài chính được thực hiện nề nếp, bài bản, đúng quy định, phù hợp với đặc điểm tình hình, điều kiện của ngành Tài chính.

Quản lý tài sản công được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thứ trưởng Trần Xuân Hà cho biết: Luật Quản lý, sử dụng tài sản công năm 2017 đã được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XIV và có hiệu lực từ ngày 01/01/2018. Triển khai Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, Bộ Tài chính đã phối hợp với các Bộ, ngành tham mưu cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành 14 Nghị định, 03 Quyết định, trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đã ban hành 08 Thông tư hướng dẫn. Ngoại trừ Nghị định quy định việc sử dụng tài sản công để thanh toán cho các Hợp đồng BT Chính phủ đang xem xét để ban hành, cho đến nay, tất cả văn bản hướng dẫn Luật Quản lý, sử dụng tài sản công đã được ban hành đầy đủ, tạo cơ sở pháp lý để thực hiện.

Sau 01 năm triển khai luật, đã có 11 Bộ, ngành ở trung ương và 62 địa phương đã ban hành văn bản về phân cấp thẩm quyền trong việc quản lý, sử dụng tài sản công; 12 Bộ, ngành và 32 địa phương đã ban hành tiêu chuẩn, định mức máy móc, thiết bị chuyên dụng; tạo ra sự đồng bộ chung trong việc thực thi quy định pháp luật.

Trong năm qua, Bộ Tài chính đã phối hợp với các Bộ, ngành địa phương, các Tập đoàn, Tổng công ty nhà nước thực hiện sắp xếp lại, xử lý các cơ sở nhà, đất, tạo điều kiện cho các đơn vị trong việc bố trí trụ sở làm việc cũng như rà soát các cơ sở nhà, đất để xây dựng phương án cổ phần hóa đối với các các doanh nghiệp nhà nước chặt chẽ, đúng quy định. Bên cạnh đó, các bộ ngành địa phương cũng đã rà soát để phân loại các tài sản là kết cấu hạ tầng giao thông đường thủy nội địa, hiện nay cũng đang rà soát để phân loại tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ theo tinh thần Nghị định Chính phủ mới ban hành.

Bộ Tài chính tiếp tục hoàn thiện hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công, hướng dẫn phân cấp đăng nhập dữ liệu tài sản công và sử dụng các phần mềm khác để quản lý tài sản chuyên dùng, tạo điều kiện cho các đơn vị truy cập vào hệ thống để quản lý tài sản của mình, đồng thời đã tổ chức tập huấn nghiệp vụ, hướng dẫn thực hiện cơ chế, chính sách cho các cơ quan, đơn vị.

"Việc quản lý tài sản công theo luật mới đã được thực hiện một cách nghiêm túc và có hiệu quả, bước đầu đạt được nhiều kết quả quan trọng", Thứ trưởng đánh giá.

Cũng theo Thứ trưởng Trần Xuân Hà, trong quá trình thực hiện cho thấy có một số vấn đề cần được tập trung trao đổi để hoàn thiện, cụ thể là: Việc phân cấp quản lý tài sản công cần được phân cấp mạnh hơn nữa, tạo điều kiện cho các bộ, ngành, địa phương có thẩm quyền quyết định phương án xử lý sắp xếp xử lý tài sản công ở đơn vị, địa phương mình, có thể là quyết định hình thức bán đấu giá tài sản trên đất để lấy tiền thu vào NSNN; Một số quy định trong các văn bản hướng dẫn, chủ yếu ở cấp Nghị định cần được nêu rõ hơn như đối tượng áp dụng, đặc biệt là việc sắp xếp lại các cơ sở nhà, đất đối với doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp có trên 50% vốn của nhà nước, doanh nghiệp có hình thức công ty mẹ, công ty con,…đều cần có hướng dẫn cụ thể; Việc ban hành các tiêu chuẩn, định mức tài sản chuyên dùng của một số Bộ ngành như Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và đào tạo, Bộ Lao động, thương binh và xã hội chậm, từ đó đã có những khó khăn nhất định trong việc thực hiện ở các đơn vị cơ sở; Việc sắp xếp cơ sở nhà, đất của các cơ quan hành chính sự nghiệp, các tổ chức chính trị - xã hội, xã hội nghề nghiệp cũng cần đẩy nhanh hơn nữa tiến độ thực hiện và có biện pháp quản lý, giám sát chặt chẽ để sử dụng quản lý tài sản công đúng mục đích, hiệu quả, tránh thất thoát tài sản nhà nước.

Do đó, Hội nghị là dịp để Bộ Tài chính phối hợp với các Bộ, các địa phương đánh giá và làm rõ hơn những kết quả đã đạt được, những khó khăn vướng mắc cần tháo gỡ.

Văn phòng không giấy tờ

Chương trình quản lý văn bản và điều hành (eDocTC) đã được cơ quan Bộ Tài chính triển khai tại tất cả các đơn vị vụ, cục kể từ ngày 1/12/2015. Đến nay, sau hơn 3 năm khai thác và sử dụng, số lượng văn bản điện tử được lưu trữ, quản lý trên hệ thống là hơn 1.624.000 văn bản. Trung bình có hơn 464.000 văn bản được lưu trữ, quản lý trên eDocTC mỗi năm.

Đáng lưu ý là văn bản điện tử của Bộ Tài chính đã được luân chuyển xử lý xuyên suốt giữa tất cả các vai trò trong cơ quan: từ văn thư Bộ, tổng hợp - thư ký, văn thư đơn vị, đến lãnh đạo đơn vị, lãnh đạo cấp phòng và tới chuyên viên xử lý văn bản.

Nhờ đó, 100% văn bản giấy gửi đến được cập nhật các trường thông tin quản lý, quét thành văn bản điện tử, luân chuyển tới các đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp và lưu trữ trên chương trình eDocTC. Tất cả văn bản đi của Bộ được cấp số, được quét và ký số, lưu trữ và phát hành điện tử gửi tới các đơn vị tại cơ quan Bộ, các Tổng cục thuộc Bộ, 31 Bộ và cơ quan ngang Bộ, 63 Ủy ban nhân dân tỉnh thành phố và Văn phòng Trung ương Đảng qua chương trình eDocTC...

Ngoài ra, các tiện ích như lịch công tác của lãnh đạo cũng được cập nhật và công khai trên chương trình eDocTC. Hoạt động điều động sử dụng xe ô tô, phòng họp được quản lý hoàn toàn trên chương trình. Điều này giúp công khai minh bạch trong quản lý hành chính, nâng cao kỷ cương kỷ luật trong hoạt động công vụ.

Với các lợi ích mang lại, chương trình quản lý văn bản và điều hành không chỉ được sử dụng ở các đơn vị tại cơ quan Bộ, mà các đơn vị cấp Tổng cục cũng tích cực khai thác sử dụng. Theo số liệu thống kê đến giữa tháng 3/2019, tổng số văn bản được quét, lưu trữ trên chương trình eDocTC tại Tổng cục Thuế gần 4,8 triệu văn bản, tại Tổng cục Hải quan là gần 1 triệu văn bản.

Thu nội địa tăng 12,5%

Tại buổi làm việc, Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Bùi Văn đã báo cáo với đoàn công tác về tình hình thu NSNN do cơ quan thuế quản lý 6 tháng đầu năm 2019. Theo đó, thực hiện các chỉ đạo của Đảng, Nhà nước và Bộ Tài chính, ngay từ những ngày đầu năm Tổng cục Thuế đã phát động trong toàn ngành phong trào thi đua phấn đấu hoàn thành vượt mức dự toán thu NSNN mà Quốc hội, Chính phủ giao. Chỉ đạo Cục Thuế các tỉnh, thành phố tranh thủ sự chỉ đạo, lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương tập trung triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp tăng cường quản lý thu, chống thất thu, thu hồi nợ đọng thuế, kiểm soát chặt chẽ tình hình kê khai, nộp thuế, hoàn thuế, tăng cường công tác tuyên truyền, giải đáp vướng mắc cho NNT…

Kết quả thực hiện thu nội địa 6 tháng đầu năm 2019 do cơ quan thuế quản lý ước đạt 597.786 tỷ đồng, bằng 51,2% dự toán, tăng 12,5% so với cùng kỳ.

Mức thu NS đạt khá ở hầu hết các khoản thu, sắc thuế, trong đó bao gồm những khoản thu lớn như: Khu vực CTN-NQD ước đạt 49,3%; Thuế TNCN ước đạt 53,7%, lệ phí trước bạ ước đạt 54,3%, Tiền SD đất ước đạt 63%, tiền thuê đất ước đạt 67,3%, thu từ cấp quyền KTKS và tài nguyên nước ước đạt 109,8%,… Số thu của 03 khu vực kinh tế trong 6 tháng đầu năm ước đạt 48,2% dự toán, tăng 14,9% so với cùng kỳ, đạt khá so với một số năm trở lại đây. Tuy nhiên, nếu không kể các khoản thu đột biến và tăng thu do yếu tố chính sách thì thu từ khu vực kinh tế trong 6 tháng đầu năm tăng 11,1% so với cùng kỳ, đây là tốc độ tăng trưởng phù hợp với tốc độ tăng trưởng kinh tế trong 6 tháng đầu năm 2019.

Kết quả khả quan trên nhiều mặt công tác thuế

Để đạt các kết quả khả quan trên, ngay từ đầu năm, cơ quan thuế thường xuyên kiểm tra, đối chiếu giữa tình hình thực tế với hệ thống dữ liệu của cơ quan thuế đảm bảo kiểm soát, nắm bắt, theo dõi và quản lý thuế kịp thời. Đẩy mạnh cải cách, ứng dụng công nghệ thông tin, triển khai diện rộng hệ thống khai, nộp thuế điện tử theo kiến trúc và công nghệ mới, với nhiều tiện ích, hỗ trợ người nộp thuế thực hiện khai thuế thuận lợi, chính xác

Trong 5 tháng đầu năm 2019, toàn quốc có 53.549 DN thành lập mới, tăng 2,09% so với cùng kỳ năm 2018; có 34.469 DN chấm dứt kinh doanh, giảm 13,92% so với cùng kỳ năm 2018; có 18.969 DN tạm ngừng kinh doanh, tăng 18,16% so với cùng kỳ năm 2018; có 10.096 DN khôi phục sản xuất kinh doanh, giảm 4,44% so với cùng kỳ năm 2018. Tại thời điểm 31/5/2019, toàn quốc hiện có 721.516 doanh nghiệp đang kinh doanh, tăng 23.921 doanh nghiệp (3,43%) so với thời điểm cuối năm 2018.

Về công tác quản lý hoàn thuế: Cơ quan thuế tăng cường công tác quản lý hoàn thuế, kiểm soát chặt chẽ số chi hoàn thuế GTGT, đảm bảo việc hoàn thuế đúng đối tượng, theo đúng chính sách pháp luật của Nhà nước. Tính đến hết ngày 30/5/2019, cơ quan thuế đã ban hành 8.452 quyết định hoàn thuế với tổng số tiền thuế GTGT được hoàn là 49.910,17 tỷ đồng, bằng 44,41% so với năm 2018, bằng 44,84% so với dự toán hoàn thuế GTGT đã được Quốc hội giao năm 2019.

Đối với công tác thanh tra, kiểm tra: Tính đến hết tháng 5 năm 2019, toàn ngành Thuế đã thực hiện 22.714 cuộc thanh tra, kiểm tra, đạt 26,07% kế hoạch năm 2019, bằng 100,43% so với cùng kỳ năm 2018; tổng số thuế tăng thu qua thanh tra, kiểm tra là 4.045,27 tỷ đồng, giảm lỗ là 8.820,45 tỷ đồng bằng 127,84% so với cùng kỳ năm 2018;

Tổng số tiền thuế nộp vào ngân sách là 2.122,58 tỷ đồng đạt 52,47% số thuế tăng thu qua thanh tra, kiểm tra và bằng 106,37% so với cùng kỳ năm 2018.

Tinh gọn bộ máy không ảnh hưởng đến công tác thu thuế

Trong những năm qua, tổ chức bộ máy cơ quan thuế các cấp từng bước được hoàn thiện và kiện toàn. Sau khi thực hiện sắp xếp lại tổ chức, bộ máy đã giảm được 1.590 đầu mối. Trong đó: Tại cơ quan Tổng cục hiện nay còn 17 Vụ/đơn vị và 3 Ban mềm với 20 phòng tại cơ quan Tổng cục Thuế (giảm 27 Phòng); Tại các Cục Thuế địa phương, giảm từ 789 Phòng xuống còn 736 Phòng (giảm 63 Phòng); Tại cấp Chi cục Thuế, giảm từ 4.780 Đội thuế xuống còn 3.280 Đội thuế (giảm 1.500 Đội thuế).

Hiện nay, Tổng cục Thuế đã nghiên cứu xây dựng Đề án Chi cục Thuế vùng theo nguyên tắc: Ghép các Chi cục Thuế liền kề trong phạm vi một tỉnh theo số thu, số doanh nghiệp quản lý, khoảng cách giữa trung tâm hai huyện liền kề. Đến nay, sau khi triển khai các Quyết định của Bộ trưởng Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế đã thực hiện được 03 đợt sáp nhập tại 29/63 địa phương, hợp nhất 194 Chi cục Thuế, thành 91 Chi cục Thuế, giảm được 103 Chi cục Thuế (cuối năm 2018 cả nước có 711 Chi cục Thuế, nay còn 608 Chi cục Thuế).

Theo đánh giá của Tổng cục Thuế, cơ quan thuế các cấp đã bám sát chỉ đạo của Bộ Tài chính, khẩn trương sắp xếp tổ chức bộ máy, ổn định tình hình để thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị được giao. Riêng đối việc triển khai hợp nhất Chi cục Thuế khu vực tại các Cục Thuế đã thực hiện, cơ bản các đơn vị hợp nhất ổn định về tổ chức, nhân sự, tư tưởng đảm bảo hoàn thành tốt nhiệm vụ thu ngân sách trên địa bàn.

Cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền pháp luật thuế

Phát biểu tại buổi làm việc, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đánh giá cao những kết quả của ngành Thuế đã đạt được trong 6 tháng đầu năm, đặc biệt là công tác thu NSNN. Theo Chủ tịch Quốc hội, giai đoạn 2016-2020, kinh tế - xã hội đất nước ta đã có nhiều khởi sắc, song vẫn đứng trước nhiều khó khăn. Tuy nhiên với sự nỗ lực của toàn ngành Tài chính, đặc biệt là cơ quan quản lý thuế và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác thu ngân sách đã có những chuyển biến tích cực. Năm 2018, thu NS tăng cao và vượt 8% so với dự toán của Quốc hội và thu ngân sách trung ương cũng vượt dự toán sau 2 năm liên tiếp hụt thu. Trong 6 tháng đầu năm 2019, thu ngân ước đạt 51,2% dự toán, tăng 12,5% so với cùng kỳ. Đây là những con số ấn tượng, thể hiện sự cố gắng của ngành tài chính nói chung và của cơ quan quản lý thuế nói riêng. Công tác thanh tra, kiểm tra chống thất thu NSNN ngày được tăng cường, hiệu quả hơn; công tác cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa liên tục được đẩy mạnh và đã được các tổ chức quốc tế ghi nhận, đánh giá cao. Số giờ nộp thuế giảm dần qua các năm từ 537 giờ xuống còn 351 giờ. Chủ tịch Quốc hội đề nghị ngành Thuế cần thiếp tục riển khai hệ thống hoàn thuế điện tử tại 63 tỉnh, thành phố trên toàn quốc và tiếp tục giảm dần số giờ nộp thuế.

Chủ tịch Quốc hội cũng đặc biệt đánh giao cao sự chỉ đạo và quyết tâm của Tổng cục Thuế trong việc sắp xếp và tinh gọn bộ máy. Điều này càng có ý nghĩa trong bối cảnh bộ máy tinh gọn và giảm đi nhưng không làm ảnh hưởng đến công tác thu thuế.

Về nghiệm vụ trong thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu ngành thuế cần tập trung thực hiện nhiều giải pháp tích cực, trong đó, trước mắt cần tập trung triển khai Luật Quản lý thuế sửa đổi: “Ngành Thuế cần phải dành một phần kinh phí để tăng cường công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật thuế, nhất là Luật mới. Ban hành các văn bản hướng dẫn để Luật có hiệu lực từ ngày 1/7/2020”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Đối với chính sách thuế, Chủ tịch yêu cầu ngành Thuế cần rà soát tất cả các quy định về thu ngân sách tại các luật, các văn bản dưới luật; nghiên cứu các vướng mắc, các nội dung của chính sách không có tính khả thi, từ đó đề xuất với các cơ quan có thẩm quyền xử lý, qua đó tháo gỡ khó khăn cho DN, người dân.

Về công tác sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của cơ quan thuế phải đảm bảo vừa tinh gọn, hiệu quả, song không làm thất thu ngân sách nhà nước; đặc biệt là việc tổ chức các Chi cục Thuế khu vực cần được nghiên cứu một các thận trọng, đi kèm với các giải pháp phối hợp, gắn kết với chính quyền địa phương.

Ghi nhận những ý kiến, kiến nghị của Tổng cục Thuế, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân sẽ giao cho các cơ quan của Quốc hội nghiên cứu theo thẩm quyền. Đối với Nghị quyết xóa nợ thuế, Chủ tịch Nguyễn Thị Kim Ngân nhất trí với kiến nghị của Tổng cục Thuế về sự cần thiết phải ban hành Nghị quyết của Quốc hội về xóa nợ thuế và đưa vào Chương trình kỳ họp thứ 8 của Quốc hội, song đề nghị các đơn vị chức năng cần nghiên cứu một cách thận trọng, bảo đảm minh bạch, công khai và đặc biệt là tính công bằng giữa người nộp thuế chấp hành tốt và người nộp thuế cố tình chây ỳ, lách luật để trốn thuế. Việc bổ sung chức năng thanh tra hành chính của cơ quan quản lý thuế cũng sẽ được Ủy ban Pháp luật và Ủy ban Tài chính Ngân sách lưu ý nghiên cứu trong quá trình sửa đổi Luật Thanh tra, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho ngành thuế thực hiện nhiệm vụ thu ngân sách. Tuy nhiên, trước khi sửa Luật sử dụng công tác thanh tra nội bộ.

Nhân dịp này, Chủ tịch Quốc hội cũng đã đến thăm Trung tâm giám sát công nghệ thông tin.

Một số hình ảnh tại buổi làm việc

NA

Bắt buộc sử dụng hoá đơn điện tử

Luật Quản lý thuế (sửa đổi) gồm 17 chương 152 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2020, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 151 (Quy định về hóa đơn, chứng từ điện tử có hiệu lực từ ngày 1/7/2022). 

Luật cũng quy định về việc khuyến khích cơ quan, tổ chức, cá nhân áp dụng quy định về hóa đơn, chứng từ điện tử của Luật này có hiệu lực trước ngày 01/7/2022.

Trong đó, khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, người bán phải lập hóa đơn điện tử để giao cho người mua theo định dạng chuẩn dữ liệu mà cơ quan thuế quy định và phải ghi đầy đủ nội dung theo quy định của pháp luật về thuế, pháp luật về kế toán, không phân biệt giá trị từng lần bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ.

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán và các trường hợp xác định được doanh thu khi bán hàng hoá, dịch vụ sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ.

Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không đáp ứng điều kiện phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế nhưng cần có hóa đơn để giao cho khách hàng hoặc trường hợp doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, tổ chức khác được cơ quan thuế chấp nhận cấp hóa đơn điện tử để giao cho khách hàng thì được cơ quan thuế cấp hóa đơn điện tử có mã theo từng lần phát sinh và phải khai, nộp thuế trước khi cơ quan thuế cấp hóa đơn điện tử theo từng lần phát sinh...

Tiết kiệm chi phí và thời gian

Việc quy định cụ thể về việc áp dụng hóa đơn điện tử trong Luật Quản lý thuế (sửa đổi) đã thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc áp dụng hóa đơn điện tử trên diện rộng; góp phần giảm thiểu chi phí, rút ngắn thời gian và hạn chế sai sót.

Theo ông Sebastian Eckardt, Chuyên gia kinh tế trưởng của Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam, việc đưa quy định về hóa đơn điện tử vào Luật Quản lý thuế (sửa đổi) có ý nghĩa tích cực, giúp tăng cường tính minh bạch; giúp cơ quan thuế theo dõi được các hoạt động kinh tế; giảm rủi ro của các giao dịch không chính thức.

Đồng quan điểm trên, ông Lê Quang Hùng, Chi cục trưởng Chi cục Thuế Đống Đa (Hà Nội) nhận định, quy định áp dụng hóa đơn điện tử là giải pháp hữu hiệu để cải cách chế độ hóa đơn, chứng từ, đẩy nhanh tốc độ phủ sóng hóa đơn điện tử, giảm thiểu tối đa các hành vi gian lận thuế, tạo khung pháp lý để áp dụng phổ biến hóa đơn điện tử trên phạm vi toàn quốc.

Cho rằng việc áp dụng hóa đơn điện tử sẽ đem lại hiệu quả ngay lập tức, ông Nguyễn Xuân Hoàng, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần MISA dẫn chứng, tổng chi phí sử dụng hóa đơn giấy trung bình là 15.000 đồng gồm phí chuyển phát nhanh, thêm chi phí viễn thông, lưu kho, thất lạc. Nhưng khi chuyển sang hóa đơn điện tử, doanh nghiệp chỉ tốn 500 đồng.

"Nếu mỗi doanh nghiệp loại nhỏ dùng 1.000 hóa đơn điện tử một năm, trong khi Việt Nam có khoảng 700.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa thì nền kinh tế có thể tiết kiệm khoảng 10.000 tỷ đồng. Không chỉ giảm chi phí, hóa đơn điện tử còn rút ngắn thời gian làm việc giữa doanh nghiệp và cơ quan thuế, giảm gánh nặng công việc cho bộ phận kế toán và rủi ro, sai sót cũng xuống thấp."- ông Hoàng nhấn mạnh.

Phúc đáp những thắc mắc của Công ty TNHH thương mại và đầu tư Hồng Quang về việc khai thuế giá trị gia tăng (GTGT) đối với hàng bán trả lại, Tổng cục Thuế cho biết: Căn cứ Điều 7 Luật Thuế GTGT, giá tính thuế được quy định như sau: Đối với hàng hóa, dịch vụ do cơ sở sản xuất, kinh doanh bán ra là giá bán chưa có thuế GTGT. Đối với hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt là giá bán đã có thuế tiêu thụ đặc biệt nhưng chưa có thuế GTGT.

Đồng thời, theo quy định tại Điều 14 Thông tư số 153/2010/TT-BTC ngày 28/9/2010 của Bộ Tài chính, tổ chức, cá nhân mua hàng hóa, người bán đã xuất hóa đơn, người mua đã nhận hàng, nhưng sau đó người mua phát hiện hàng hóa không đúng quy cách, chất lượng phải trả lại toàn bộ hay một phần hàng hóa, khi xuất hàng trả lại cho người bán, cơ sở phải lập hóa đơn, trên hóa đơn ghi rõ hàng hóa trả lại người bán do không đúng quy cách, chất lượng, tiền thuế GTGT.

Người bán phải lập hóa đơn khi bán hàng hóa, dịch vụ, bao gồm cả các trường hợp hàng hoá, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu; hàng hoá, dịch vụ dùng để cho, biếu, tặng, trao đổi, trả thay lương cho người lao động và tiêu dùng nội bộ (trừ hàng hoá luân chuyển nội bộ để tiếp tục quá trình sản xuất); xuất hàng hoá dưới các hình thức cho vay, cho mượn hoặc hoàn trả hàng hóa.

Căn cứ các quy định nêu trên và nội dung các Bản án sơ thẩm số 13/2017/KDTM-ST ngày 23/08/2017 của Tòa án Nhân dân quận Ba Đình, bản án phúc thẩm số 71/2018/KDTM-ST ngày 03/5, 28/5 và 29/5/2018 của Tòa án Nhân dân TP. Hà Nội do Tổng công ty Dịch vụ viễn thông cung cấp, trường hợp Công ty TNHH thương mại và đầu tư Hồng Quang trả lại hàng cho người bán là Công ty dịch vụ viễn thông (nay thuộc Tổng công ty Dịch vụ viễn thông) nhưng không lập hóa đơn hàng bán trả lại cho người bán và hiện nay Công ty NHH thương mại và đầu tư Hồng Quang đang dừng kinh doanh có thời hạn; giao dịch trả lại hàng đã được xác nhận giữa 3 bên gồm bên mua, bên bán và ngân hàng bảo lãnh; đồng thời, giao dịch trả lại hàng đã được xác định là căn cứ để tính nghĩa vụ nợ của Công ty Hồng Quang khi xử lý tranh chấp giữa các bên trên cơ sở bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật. Như vậy, Cục Thuế TP. Hà Nội có trách nhiệm xác định số thuế GTGT của Công ty TNHH thương mại và đầu tư Hồng Quang còn phải nộp hoặc còn được khấu trừ sau khi tính đến việc điều chỉnh giảm số thuế GTGT đầu vào của Công ty TNHH thương mại và đầu tư Hồng Quang đối với hàng hóa đã trả lại cho Công ty dịch vụ Viễn thông.

Đồng thời nhất trí với đề xuất của Cục Thuế TP. Hà Nội về việc điều chỉnh giảm số thuế GTGT hàng hóa, dịch vụ bán ra của Công ty dịch vụ viễn thông tương ứng với hàng hóa đã nhận lại từ Công ty TNHH thương mại và đầu tư Hồng Quang. Việc điều chỉnh phải đảm bảo nguyên tắc không thất thoát tiền thuế đối với giao dịch trả lại hàng hóa giữa hai bên. Khi Công ty TNHH thương mại và đầu tư Hồng Quang hoạt động kinh doanh trở lại Cục Thuế TP. Hà Nội có trách nhiệm chỉ đạo giám sát, xử lý nghiêm hành vi vi phạm của Công ty TNHH Thương mại và Đầu tư Hồng Quang theo quy định của pháp luật.

Trong quá trình nghiên cứu, áp dụng Luật thuế GTGT và các văn bản hướng dẫn thi hành, Công ty Luật hợp danh VN CONSULT gặp khó khăn trong việc xác định đối tượng không chịu thuế GTGT trong một số tình huống cụ thể như sau:

Khoản 21, Điều 4 Thông tư số 219/2013/TT-BTC hướng dẫn thi hành Luật thuế GTGT và Nghị định số 209/2013/NĐ-CP quy định:

“Điều 4. Đối tượng không chịu thuế GTGT

21. CGCN theo quy định của Luật CGCN; chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ. Trường hợp hợp đồng CGCN, chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ có kèm theo chuyển giao máy móc, thiết bị thì đối tượng không chịu thuế GTGT tính trên phần giá trị công nghệ, quyền sở hữu trí tuệ chuyển giao, chuyển nhượng; trường hợp không tách riêng được thì thuế GTGT được tính trên cả phần giá trị công nghệ, quyền sở hữu trí tuệ chuyển giao, chuyển nhượng cùng với máy móc, thiết bị”.

Trên thực tế, các doanh nghiệp khi ký kết hợp đồng CGCN thường lựa chọn một trong các hình thức trả phí CGCN như sau:

- Trường hợp 1: Bên nhận CGCN trả phí CGCN trọn gói, tính theo tỷ lệ nhất định (3 - 5%) trên doanh thu thuần hàng năm. Với cách tính phí trọn gói này, hợp đồng CGCN không tách riêng phần phí CGCN; phí hỗ trợ kỹ thuật đào tạo; phí chuyển giao quyền sử dụng đối tượng sở hữu trí tuệ (nhãn hiệu, bản quyền các đối tượng sở hữu trí tuệ khác) mà tính gộp thành một khoản phí trả theo doanh thu thuần (có thể trả theo từng quý).

Ví dụ 1: Hợp đồng CGCN quy định về phí CGCN như sau: "Bên nhận CGCN phải thanh toán cho bên CGCN một khoản phí CGCN là 3% doanh thu thuần tính từ khi phát sinh doanh thu cho đến khi chấm dứt hợp đồng. Việc thanh toán được thực hiện 3 tháng/lần”.

- Trường hợp 2: Phí CGCN được tách thành các khoản phí riêng lẻ như: Phí CGCN; phí hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo; phí chuyển giao quyền sử dụng đối tượng sở hữu trí tuệ (nhãn hiệu, bản quyền các đối tượng sở hữu trí tuệ khác).

Ví dụ 2: Hợp đồng CGCN quy định về phí CGCN như sau: "Bên nhận CGCN phải thanh toán cho bên chuyển giao các khoản phí như sau:

(a) Phí CGCN là 3% doanh thu thuần, trả theo kỳ 3 tháng/lần kể từ khi phát sinh doanh thu;

(b) Phí hỗ trợ kỹ thuật, đào tạo: 10.000 USD trả 1 lần ngay sau khi ký hợp đồng.

(c) Phí chuyển giao quyền sử dụng nhãn hiệu, thương hiệu và các quyền sở hữu trí tuệ khác: 1% doanh thu thuần, trả theo kỳ 3 tháng/lần kể từ khi phát sinh doanh thu".

Theo công ty hiểu, toàn bộ khoản phí mà bên nhận CGCN phải trả cho bên CGCN dù tính gộp trong một khoản thanh toán như trường hợp 1 nêu trên hay tách ra thành các phí riêng lẻ như trường hợp 2 trên đều được coi là phí CGCN theo Luật CGCN và thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.

Công ty hỏi, toàn bộ khoản phí mà bên nhận CGCN phải trả cho bên CGCN trong 2 trường hợp như trên có được xác định là phí CGCN theo quy định của Luật CGCN và thuộc trường hợp không chịu thuế GTGT như quy định tại Khoản 21, Điều 4 Thông tư số 219/2013/TT-BTC không?

Về vấn đề này, Tổng cục Thuế - Bộ Tài chính có ý kiến như sau:

Theo quy định tại Khoản 10, Điều 3 Nghị định số 209/2013/NĐ-CP  ngày 18/12/2013 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật thuế GTGT về đối tượng không chịu thuế GTGT:

“10. Trường hợp CGCN, chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ theo quy định tại Khoản 21, Điều 5 Luật thuế GTGT mà có kèm theo chuyển giao máy móc, thiết bị thì đối tượng không chịu thuế GTGT tính trên phần giá trị công nghệ, quyền sở hữu trí tuệ chuyển giao, chuyển nhượng; trường hợp không tách riêng được thì thuế GTGT được tính trên cả phần giá trị công nghệ, quyền sở hữu trí tuệ chuyển giao, chuyển nhượng cùng với máy móc, thiết bị”.

Theo quy định tại Khoản 21, Điều 4 Thông tư số 219/2013/TT-BTC ngày 31/12/2013 của Bộ Tài chính hướng dẫn về đối tượng không chịu thuế GTGT:

“21. CGCN theo quy định của Luật CGCN; chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ. Trường hợp hợp đồng CGCN, chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ có kèm theo chuyển giao máy móc, thiết bị thì đối tượng không chịu thuế GTGT tính trên phần giá trị công nghệ, quyền sở hữu trí tuệ chuyển giao, chuyển nhượng; trường hợp không tách riêng được thì thuế GTGT được tính trên cả phần giá trị công nghệ, quyền sở hữu trí tuệ chuyển giao, chuyển nhượng cùng với máy móc, thiết bị”.

Căn cứ các quy định và hướng dẫn nêu trên, về nguyên tắc hoạt động CGCN thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT, chuyển giao quyền sử dụng đối tượng sở hữu trí tuệ không thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.

Đề nghị đơn vị trình bày cụ thể kèm tài liệu có liên quan và liên hệ với cơ quan thuế quản lý để được hướng dẫn cụ thể theo quy định.

Phát biểu tại buổi tọa đàm, bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch VTCA cho rằng, để phát triển thì đại lý thuế phải có đạo đức nghề nghiệp, không tư vấn cho doanh nghiệp (DN) né thuế, hay trốn thuế.

Đại lý thuế phát triển quá chậm so với kế hoạch

Phát biểu trước hơn 100 đại lý thuế đang hoạt động tại Hà Nội và các tỉnh phía Bắc, bà Nguyễn Thị Cúc cho biết, cả nước hiện có 567 đại lý thuế, chủ yếu là tập trung tại một số thành phố lớn như: Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu...; trong đó mới có 42 tỉnh có đại lý thuế, còn lại 21 tỉnh, thành phố chưa có đại lý thuế. 

“Theo chiến lược phát triển đại lý thuế, giai đoạn 2011 - 2015 phải có 3.000 đại lý thuế; đến năm 2020 tăng lên 8.000 đại lý thuế. Như vậy, rõ ràng hệ thống đại lý thuế đang phát triển chậm và phân bố không đồng đều. Số đơn vị có quy mô lớn cũng rất ít, chủ yếu là đại lý nhỏ, hoạt động nhỏ lẻ” - bà Cúc nói.

Cũng theo bà Cúc, việc cơ quan thuế phối hợp với đại lý thuế để hỗ trợ DN cũng chỉ diễn ra ở một vài đơn vị, như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Công tác quảng bá dịch vụ khai thuế của đại lý thuế cũng chưa tốt.

Bà Cúc cho biết, để tạo điều kiện thuận lợi cho đại lý thuế phát triển, Bộ Tài chính đã có Quyết định 420/QĐ-BTC phê duyệt Kế hoạch phát triển hệ thống đại lý thuế. Mục tiêu đưa ra là làm sao để xã hội hóa được công tác hỗ trợ người nộp thuế thông qua đại lý thuế, vì hiện nay, toàn ngành Thuế chỉ có khoảng 43.000 cán bộ, công chức thuế, trong khi đó, cả nước hiện có khoảng 700.000 DN đang hoạt động, trong đó có 520.000 DN siêu nhỏ.

“Chiến lược phát triển hệ thống đại lý thuế cũng đặt mục tiêu giai đoạn 2016 - 2020 có 10% DN sử dụng dịch vụ đại lý thuế, tức khoảng 70.000 DN khai thuế qua đại lý thuế. Trong khi đó, đến nay mới có khoảng 2.000 - 3.000 DN sử dụng dịch vụ khai thuế qua đại lý thuế. Con số này là quá nhỏ so với mục tiêu đề ra” - bà Cúc nói.

Bà Cúc đề nghị, để đảm bảo 90% DN sử dụng dịch vụ khai thuế qua đại lý thuế cảm thấy hài lòng, theo đúng mục tiêu của Chiến lược phát triển hệ thống đại lý thuế, các đại lý thuế phải có đạo đức nghề nghiệp, khi tư vấn thuế cho DN phải đảm bảo theo đúng quy định của pháp luật về thuế, không tư vấn cho DN né thuế, trốn thuế.

Nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ của đại lý thuế

Bà Lê Thị Thủy - Phó Vụ trưởng Vụ Tuyên truyền - Hỗ trợ người nộp thuế (Tổng cục Thuế) cho biết, hiện số người được cấp chứng chỉ hành nghề đại lý thuế đến đầu tháng 7/2019 là 4.710 người, trong đó mới chỉ có 1.361 nhân viên đại lý thuế hoạt động ở 567 DN đại lý thuế, chiếm khoảng 30% tổng số người được cấp chứng chỉ hành nghề. “Điều này có nghĩa, 70% người được cấp chứng chỉ còn lại xin cấp chứng chỉ để… cất trong tủ” - bà Thủy nói.

Giải thích về số DN khai thuế thông qua đại lý thuế còn quá khiêm tốn, đồng thời sự phát triển của đại lý thuế chậm, bà Thủy cho biết, ngoài sự bất cập về cơ chế chính sách, thì các đại lý thuế hiện nay hoạt động khá độc lập, chưa có sự gắn kết trách nhiệm của mình với DN, nên DN chưa thực sự tin tưởng khi sử dụng dịch vụ.

“Hiện tại TP. Hồ Chí Minh có thành lập câu lạc bộ đại lý thuế, còn ở các địa phương khác thì chưa. Vì thế, các DN vẫn chỉ tự loay hoay khai thác khách hàng, đôi khi có những vướng mắc nhưng không biết trao đổi với ai. Ngoài ra, các đại lý thuế cũng chưa quan tâm đến công tác tuyên truyền, quảng bá thương hiệu của mình” - bà Thủy nói.

Để tạo điều kiện cho đại lý thuế phát triển, bà Thủy cho biết, trong thời gian tới, sẽ tham mưu với lãnh đạo Tổng cục Thuế có sự chỉ đạo hệ thống thuế cả nước có sự quan tâm đúng mức hơn đối với các đại lý thuế trên địa bàn, tạo điều kiện để các đại lý thuế phát triển.

Tuy nhiên, muốn tạo sự gắn kết giữa cơ quan thuế và đại lý thuế, bà Thủy cho rằng, về phía các DN đại lý thuế cũng phải thay đổi tư duy của người làm dịch vụ tư vấn. “Đại lý thuế phải là cánh tay nối dài của cơ quan thuế kết nối với người nộp thuế, chứ không phải với tâm thế né tránh, hoặc tư vấn để trốn thuế. Nếu đại lý thuế thay đổi tư duy hành nghề như vậy, thì cơ quan thuế cũng sẽ phải thay đổi cách nhìn nhận về đại lý thuế” - bà Thủy nói.